Ticaret hukuku avukatı; işletmelerin ve ticaret şirketlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında kuruluş, kurumsal yönetim, B2B sözleşme müzakereleri, haksız rekabet, ticari alacak tahsili ve TTK m. 5/A uyarınca dava şartı zorunlu arabuluculuk süreçlerini yürüten hukuk danışmanı ve dava vekilidir. Ticari hayatın hızı içinde fatura itirazı (8 gün) veya genel kurul iptali gibi kısa sürelerin yönetilmesi doğrudan sermayeyi korur.
Ticaret Hukukunda Kritik Süre ve Usul Kuralları
- Dava Şartı Zorunlu Arabuluculuk (TTK m. 5/A): Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat davaları ile itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur (süre: 6 hafta + en fazla 2 hafta).
- Fatura ve Teyit Mektubuna İtiraz (TTK m. 21/2–3): Teslim alınan fatura veya sözlü sözleşmeyi teyit eden yazıya 8 gün içinde itiraz edilmezse içeriği kabul edilmiş sayılır.
- Tacir Sıfatının Sonuçları (TTK m. 18 & m. 22): Tacir her ticari işinde basiretli iş adamı gibi hareket etmekle yükümlüdür ve kural olarak sözleşmedeki fahiş cezai şartın indirilmesini mahkemeden isteyemez (ticari mahvı dışında).
Ticaret Hukuku Avukatı Şirketlere Hangi Alanlarda Destek Sağlar?
Ticaret hukuku uyuşmazlıkları yalnızca mahkeme salonlarında kazanılmaz; çoğunlukla sözleşme imzalanırken veya genel kurul kararları alınırken yapılan düzenlemelerle şekillenir. Bir ticaret hukuku avukatı şirketlere hem önleyici danışmanlık hem de Asliye Ticaret Mahkemesi davalarında aktif temsil sunar:
- Şirketler Hukuku ve Kurumsal Yapılandırma: Anonim ve limited şirket kuruluşları, pay sahipleri (hissedarlar) sözleşmeleri, sermaye artırımı/azaltımı, birleşme-bölünme-tür değiştirme işlemleri, yönetim kurulu ve genel kurul kararlarının iptali davaları, azınlık haklarının korunması.
- Ticari Sözleşmelerin Hazırlanması ve Müzakeresi: Distribütörlük, acentelik (TTK m. 102–123 uyarınca denkleştirme/portföy tazminatı riskleri dahil), franchise, tedarik, üretim, hizmet, gizlilik (NDA) ve münhasırlık sözleşmelerinin borçlar hukuku dengeleriyle uyumlu yazılması.
- Ticari Alacaklar, Cari Hesap ve Fatura İhtilafları: Ödenmeyen fatura ve cari hesap alacaklarının HMK m. 222 kapsamında ticari defter incelemeleriyle ispatı, TTK m. 21/2 8 günlük fatura itirazlarının yönetilmesi, temerrüt ihtarnameleri ve avans faizi (3095 s. Kanun) talepleri.
- Haksız Rekabet Davaları (TTK m. 54–63): Rakiplerin yanıltıcı reklamları, ticari sırların izinsiz kullanılması, iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, çalışan ayartma veya marka/unvan iltibaslarına karşı ihtiyati tedbir, tespit, men ve maddi-manevi tazminat davalarının açılması.
- Kıymetli Evrak, Taşıma ve Sigorta Uyuşmazlıkları: Çek, bono, poliçe ve konşimentodan doğan davalar; yurtiçi/uluslararası (CMR) taşıma zıya ve hasar sorumlulukları; ticari alacak ve emtia sigorta rücu/tazminat talepleri.
TTK m. 5/A Kapsamında Ticari Arabuluculuk ve Yargılama Süreci
7155 ve 7445 sayılı Kanunlarla genişletilen TTK m. 5/A düzenlemesi uyarınca, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat davalarının yanı sıra itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da ticari dava niteliğindeyse dava şartı arabuluculuğa tabidir. Arabuluculuk başvurusu yapılmadan Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılması halinde mahkeme usulden ret kararı verir ve yargılama giderleri davacı üzerinde kalır.
Arabuluculuk süreci başvurudan itibaren 6 hafta içinde (zorunlu hallerde +2 hafta uzatmayla en fazla 8 hafta) sonuçlandırılır. Sürecin anlaşmama tutanağıyla bitmesi halinde dava açılabilir; anlaşma tutanağı düzenlenirse mahkemeden alınacak icra edilebilirlik şerhi (avukatlar ve taraflarca birlikte imzalandıysa doğrudan) ilam hükmünde belge niteliği kazanır. Unutulmamalıdır ki ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepleri arabuluculuk şartına tabi değildir; acil malvarlığı koruması gerektiğinde doğrudan mahkemeden tedbir istenebilir.
| Ticari Uyuşmazlık Türü | Görevli Mahkeme | Zorunlu Arabuluculuk | Kritik Süre / Dikkat Edilecek Kural |
|---|---|---|---|
| Ticari Fatura / Cari Hesap Alacağı | Asliye Ticaret Mahkemesi | Evet (TTK m. 5/A) | Fatura tebliğinden 8 gün içinde itiraz; cari hesap bakiyesine 1 ay içinde itiraz (TTK m. 94) |
| Acentelik / Distribütörlük Feshi | Asliye Ticaret Mahkemesi | Alacak/tazminat varsa Evet | Acentenin denkleştirme (portföy) tazminatı talebi sözleşme bitiminden itibaren 1 yıl (TTK m. 122) |
| Haksız Rekabet Davaları | Asliye Ticaret Mahkemesi | Salt men/tespit ise Hayır (tazminat varsa Evet) | Öğrenmeden itibaren 1 yıl ve her halde fiilden itibaren 3 yıl zamanaşımı (TTK m. 60) |
| Ayıplı Mal (Ticari Satım) | Asliye Ticaret Mahkemesi | Para/tazminat talebinde Evet | Açık ayıpta 2 gün, muayene ile anlaşılacak ayıpta 8 gün içinde ihbar (TTK m. 23/1-c) |
| Genel Kurul Kararının İptali | Asliye Ticaret Mahkemesi | Hayır (İnşai dava) | Karar tarihinden itibaren 3 ay hak düşürücü süre (TTK m. 445) |
Ticari Uyuşmazlıklarda İspat Gücü ve Sözleşme Önlemleri
Ticari davalarda HMK m. 222 uyarınca usulüne göre tutulmuş ve açılış-kapanış tasdikleri yaptırılmış ticari defterler, karşı taraf defterleriyle uyuştuğunda veya karşı taraf defter ibrazından kaçındığında kesin delil niteliği taşır. Aynı şekilde ticari satımlarda alıcının malı teslim aldıktan sonra açık ayıpları 2 gün, gizli olmayan diğer ayıpları 8 gün içinde yazılı (tercihen noter veya KEP yoluyla) bildirmemesi hak kaybına yol açar (TTK m. 23). Bu konuda ayrıntılı akademik incelememiz için satım sözleşmesinde alıcının bildirim külfeti makalemizi okuyabilirsiniz.
Ticaret Hukuku Avukatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda sözleşmedeki cezai şart iptal edilebilir mi?
TTK m. 22 uyarınca tacir sıfatını haiz borçlu, Türk Borçlar Kanunu m. 182/3’te öngörülen “cezai şartın fahiş olduğu gerekçesiyle indirilmesi” talebinde kural olarak bulunamaz. Yalnızca cezai şartın borçlunun ekonomik varlığını mahvedecek düzeyde ahlaka ve kişilik haklarına aykırı olması halinde istisnai olarak indirim veya geçersizlik tartışılabilir.
İki şirket arasındaki sözleşmede hangi şehrin mahkemesi yetkili kılınabilir?
6100 sayılı HMK m. 17 uyarınca yalnızca tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında yazılı olarak yetki sözleşmesi yapabilir (örneğin İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Daireleri). Aksi kararlaştırılmadıkça bu yetki münhasır yetki sayılır.
Ticari işlerde temerrüt faizi oranı nasıl belirlenir?
Sözleşmede geçerli bir temerrüt faizi kararlaştırılmışsa o oran; kararlaştırılmamışsa 3095 sayılı Kanun uyarınca TCMB’nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı avans faiz oranı uygulanabilir (ticari işlerde yasal faiz yerine avans faizi talep edilmesi alacaklı lehine ciddi fark yaratır).
Vergi ve gayrimenkul boyutlu ticari işlemlerde hangi destekler gerekir?
Şirket birleşmeleri, taşınmaz portföy devirleri veya yüksek tutarlı ticari sözleşmelerde damga vergisi, KDV ve kurumlar vergisi yükümlülüklerinin önceden planlanması için vergi hukuku ile gayrimenkul hukuku boyutlarının entegre biçimde incelenmesi gerekir.
Şirketler için sürekli ticaret hukuku danışmanlığı neleri kapsar?
Aylık kurumsal danışmanlık kapsamında; tedarik ve müşteri sözleşmelerinin hazırlanıp revize edilmesi, ihtarname ve fatura itirazlarının 8 günlük süre kaçırılmadan yazılması, genel kurul ve yönetim kurulu karar taslaklarının hazırlanması ile arabuluculuk ve icra süreçlerinin düzenli koordinasyonu yer alır.
Şirketiniz için hukuki güvence oluşturun: Ticari sözleşmeler, şirketler hukuku ve Asliye Ticaret Mahkemesi davalarınız için ticaret ve şirketler hukuku ekibimizle görüşmek üzere Kakıcı Şimşek Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
İlgili Hukuki Rehberler, Akademik Makaleler ve Hizmetlerimiz
- → Vergi Hukuku Danışmanlığı: Uzman Görüşleri ve Hizmetler
- → İhracat Bedelleri Hakkında Tebliğ: Bilmeniz Gerekenler
- → İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesi: Nasıl Yapılır?
- → İhracat Kambiyo Mevzuatı Hakkında Bilmeniz Gerekenler
- → [Makale] İhracat Bedelinin Türkiye'ye Getirilmesi Düzenlemeleri
- → [Makale] Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği
- → Ticaret, Kambiyo ve Şirketler Hukuku Hizmetlerimiz