Konkordato hukuku ve kurumsal konkordato danışmanlığı; şirket yönetim kurulları ile mali müşavirlerin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 285–308/h ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 376 ekseninde borca batıklık analizi yapmasını, uygulanabilir bir ön proje ve KGK makul güvence raporu kurgulamasını sağlayan finansal ve hukuki yeniden yapılandırma disiplinidir. Doğru matematikle hazırlanmayan bir konkordato projesi, uzman bir konkordato avukatı gözetiminde dahi resen iflas riskini büyütebilir; bu nedenle mahkeme başvurusu öncesi yönetim kurulu ve mali ekip koordinasyonu belirleyicidir.
Şirket Yönetimleri İçin Konkordato Hukuku Özet Çerçevesi
- Yönetim Kurulu Yükümlülüğü (TTK m. 376/3): Sermayenin tamamının karşılıksız kalması veya borca batıklık durumunda yönetim kurulu rayiç değer ara bilançosu çıkarmak ve iflas bildirimine alternatif olarak uygulanabilir konkordato projesi sunmak zorundadır.
- Proje Matematiği ve KGK Raporu (İİK m. 286): Nakit akışı, tahsilat varsayımları ve iflas-konkordato kıyas tablosu KGK yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan makul güvence raporuyla doğrulanmalıdır.
- Süre ve Denetim Rejimi (İİK m. 287–297): 3+2 ay geçici mühlet ve 12+6 ay kesin mühlet süresince işletme konkordato komiserliği nezaretinde çalışır; mahkeme izni olmadan rehin, kefalet veya taşınmaz devri yapılamaz.
TTK m. 376 Borca Batıklık Analizi ve Konkordato Kararının Finansal Eşiği
Sermaye şirketlerinde konkordato hukuku süreci mahkemeye verilen dilekçeden önce yönetim kurulunun bilanço okumasıyla başlar. TTK m. 376/1–2 kapsamında son yıllık bilançoda sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı veya üçte ikisi zarar sebebiyle karşılıksız kalmışsa genel kurulun sermaye tamamlama ya da azaltım tedbirlerini alması gerekir. Borca batıklık şüphesi doğduğunda ise TTK m. 376/3 gereğince şirket aktiflerinin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış (rayiç) fiyatlarıyla çıkarılacak ara bilançosu hazırlanmalıdır.
Eğer rayiç değer ara bilançosunda şirketin varlıkları borçlarını karşılamaya yetmiyorsa teknik borca batıklık ortaya çıkar ve yönetim kurulunun şirketi doğrudan iflasa bildirme yükümlülüğü (ve İİK m. 345/a cezai yaptırım riski) gündeme gelir. Ancak işletmenin faaliyetine devam etmesi halinde kâr edebileceği ve borçlarını vadeye yayarak veya tenzilatla ödeyebileceği finansal verilerle kanıtlanabiliyorsa, profesyonel konkordato danışmanlığı eşliğinde Asliye Ticaret Mahkemesine iyileştirme projesi ve konkordato talebi sunulması yönetim kurulunu ağır sorumluluklardan kurtarır.
İİK m. 285–308/h Kapsamında Konkordato Türleri ve Proje Matematiği
Uygulamada borçlunun mali yapısına ve alacaklı profiline göre konkordato tek bir kalıpta hazırlanmaz; ön projenin başarısı aşağıdaki modellerden işletmeye en uygun olanının seçilmesine bağlıdır:
- Vade Konkordatosu (İİK m. 285): Ana para borçlarından indirim yapılmaksızın ödemelerin 24–48 ay gibi gerçekçi bir ödeme takvimine yayıldığı ve faiz yükünün durdurulduğu modeldir; tedarikçilerin desteğini almak açısından tasdik şansı yüksektir.
- Tenzilat ve Karma Konkordato: Borçların belirli bir oranından (örneğin %20–%40) feragat edilip kalan kısmın vadeye bağlandığı projelerdir; ancak teklifin İİK m. 305/1-c uyarınca muhtemel iflas tasfiyesinde alacaklıların eline geçecek tutardan mutlaka daha yüksek getiri sunması gerekir.
- İflastan Sonra Konkordato (İİK m. 309): Hakkında iflas kararı verilmiş bir şirketin tasfiye tamamlanmadan alacaklıların çoğunluğuyla anlaşarak iflasın kaldırılmasını sağladığı özel yapılandırma yoludur.
- Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato (İİK m. 309/a–309/l): İşletmenin sürdürülemediği hallerde şirketin mevcut aktiflerinin alacaklıların seçeceği tasfiye memurlarına devredilerek icra masrafından uzak, organize biçimde paraya çevrilmesini hedefler.
Her modelde proje matematiği oluşturulurken işletme sermayesi ihtiyacı, hammadde alımlarının peşinleşme ihtimali ve bankacılık kredi limitlerinin kapanacağı varsayımı nakit akış tablosuna mutlaka yansıtılmalıdır. Sadece kâğıt üzerinde kâr gösteren ama aylık işletme nakdini karşılayamayan projeler, komiser raporlarında olumsuz değerlendirilir.
KGK Makul Güvence Raporu, Rehinli Alacaklar ve Kamu Borçları Yönetimi
İİK m. 286 uyarınca konkordato talebine eklenecek belgeler arasında mali müşavirler ile hukuk ekibinin eşgüdüm içinde çalıştığı iki kritik alan öne çıkar. Birincisi, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan finansal analiz ve makul güvence raporudur. Bağımsız denetçi, şirketin son bilançolarını, stok devir hızını, tahsil edilebilir alacaklarını ve ön projedeki büyüme varsayımlarını denetleyerek projenin gerçekleşme ihtimalini ortaya koyar. İkincisi ise alacaklı sınıflarının hukuken doğru ayrıştırılmasıdır:
- İİK m. 206 Birinci Sıra İmtiyazlı Alacaklar: İşçilerin iflastan/konkordatodan önceki son bir yıla ait ücret, ihbar ve kıdem tazminatı alacakları ile aile hukuku kaynaklı nafaka alacakları konkordato indirim ve vadesine tabi değildir; tasdik için bunların tam ödenmesi veya teminata bağlanması şarttır (İİK m. 305/1-d).
- Rehinli Alacaklılarla Müzakere (İİK m. 308/h): İpotek veya ticari işletme/menkul rehni sahibi finansal kurumlar adi konkordato oylamasında yer almaz; rehinli alacaklılarla borçlu arasında ayrı toplantı yapılıp rehinli alacak tutarının üçte ikisini aşan çoğunluk sağlanırsa rehinli borçlar da konkordato kapsamında yapılandırılır.
- 6183 Sayılı Kanun Kamu Alacakları: Vergi dairesi ve SGK alacakları imtiyaz ve ödeme güvencesi kurallarına tabidir; tasdik aşamasında kamu alacaklarının teminatlandırılması veya 6183 s. K. m. 48 kapsamında tecil-taksitlendirmeye bağlanması proje sürdürülebilirliği için elzemdir.
| Alacaklı / Süreç Sınıfı | Yasal Dayanak | Oylama ve Nisap Kuralı | Mühlet İçi İşlem & Faiz | Tasdik İçin Zorunlu Şart |
|---|---|---|---|---|
| Adi (Teminatsız) Alacaklılar | İİK m. 294, m. 302 | Alacaklı >%50 + Alacak >%50 (veya 1/4 alacaklı + 2/3 alacak) | Takip yasak; mühlet tarihinde faiz işlemesi durur | İflas tasfiyesinden daha fazla getiri sağlanması |
| Rehinli Alacaklılar | İİK m. 295, m. 308/h | Rehinli alacak tutarının 2/3 çoğunluğu (ayrı müzakere) | Takip açılabilir ancak muhafaza ve satış yapılamaz | Rehin kıymeti karşılanan kısım için sözleşme/yapılandırma |
| 1. Sıra İmtiyazlı (İşçi Alacakları) | İİK m. 206, m. 305/1-d | Oylamaya katılmaz; projeden etkilenmez | Mühlet içinde işçi alacakları için takip yürütülebilir | Alacağın tamamen ödenmiş veya teminata bağlanmış olması |
| Kamu Alacakları (Vergi / SGK) | 6183 s. K., İİK m. 206, 305 | Adi konkordato çoğunluğuyla indirim yapılamaz | Yeni haciz konulamaz; cari dönem vergi/prim ödenmelidir | Teminat gösterilmesi veya 6183 m. 48 yapılandırma uyumu |
| Konkordato Komiserliği Denetimi | İİK m. 290, m. 297 | 1 veya 3 kişilik kurul (hukukçu, SMMM/YMM, sektör) | Aylık faaliyet, stok ve nakit akış denetimi yapılır | Komiserin nihai tasdik görüşü raporu ve dosya tevdii |
Konkordato Avukatı ve Konkordato Danışmanlığı İle Komiserlik Süreç Yönetimi
Geçici mühlet kararının verilmesiyle birlikte şirket artık yalnızca yönetim kurulunun serbest inisiyatifiyle değil, mahkemenin atadığı konkordato komiserliği denetimi altında yönetilir. İİK m. 297 uyarınca borçlu şirket yöneticileri ticari faaliyetlerini sürdürebilir; ancak mahkemenin açık izni olmadan rehin kuramaz, kefil olamaz, taşınmaz veya işletmenin devamlı tesisatını devredemez ve ivazsız tasarruflarda bulunamaz. Bu yasaklara aykırı yapılan işlemler hükümsüz sayıldığı gibi, mühletin derhal kaldırılıp şirketin iflasına karar verilmesine yol açar (İİK m. 292).
Bu nedenle kurumsal konkordato danışmanlığı sürecinde deneyimli bir konkordato avukatı ve mali müşavir ekibi; komiserliğe sunulacak aylık mizanları, cari dönem vergi/SGK ödemelerinin aksamamasını, alacaklıların İİK m. 299 bildirimlerine verilecek sıra cetveli beyanlarını ve alacaklılar toplantısı öncesi müzakere protokollerini eş zamanlı yönetir. Mühlet süresinde doğan yeni borçların (komiser onayıyla doğmuş borçların) İİK m. 294/son uyarınca konkordato şartlarına tabi olmayıp öncelikli ödenmesi gerektiği de tedarik zincirini ayakta tutmak açısından kritik bir hukuki güvencedir.
Konkordato Hukuku ve Danışmanlığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
TTK m. 376/3 kapsamında borca batık hale gelen şirket konkordato yerine doğrudan iflas istemezse yöneticiler sorumlu olur mu?
Evet. 6102 sayılı TTK m. 376/3 ve İİK m. 179 uyarınca aktifleri pasiflerini karşılamayan borca batık bir sermaye şirketinin yönetim kurulu veya müdürleri mahkemeye iflas bildiriminde bulunmakla yükümlüdür; aksi halde yöneticilerin hukuki ve cezai (İİK m. 345/a) sorumluluğu doğar. İyileşme ümidi varsa iflas başvurusu yerine aynı anda İİK m. 285 kapsamında konkordato talep edilmesi yönetim kurulunu bu bildirim yükümlülüğünü ihmal riskinden korur.
KGK makul güvence raporu konkordato başvurusu sırasında ne kadar önemlidir?
İİK m. 286/1-e gereği Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşunun hazırladığı makul güvence raporu zorunlu başvuru ekidir. Bu rapor olmadan veya gerçekçi olmayan nakit akışı varsayımlarına dayanılarak verilen raporlarla açılan davalarda Asliye Ticaret Mahkemesi geçici mühlet dahi vermeden talebi reddedebilmektedir.
Konkordato sürecinde vergi ve SGK kamu alacakları ile rehinli alacaklar nasıl yapılandırılır?
İİK m. 206 birinci sıra imtiyazlı işçi ve nafaka alacakları ile rehinle temin edilmiş alacaklar adi konkordato projesindeki tenzilat oylamasına doğrudan tabi tutulmaz; rehinli alacaklılarla İİK m. 308/h kapsamında ayrı bir müzakere ve üçte iki çoğunlukla yapılandırma yapılabilir. 6183 sayılı Kanun kapsamındaki vergi ve SGK kamu alacakları da tasdik şartı olan tam ödeme/teminat veya 6183 m. 48 taksitlendirme düzenlemelerine göre planlanır.
Konkordato komiserinin yetkileri nelerdir ve şirket kararlarını onaylamak zorunda mıdır?
Konkordato komiseri İİK m. 290 uyarınca şirketin malvarlığı envanterini çıkarır, ara dönem mali raporlar düzenler, alacaklıları ilana davet eder ve borçlunun işletme faaliyetlerine nezaret eder. Şirket yönetimi günlük olağan ticaretini sürdürebilir ancak İİK m. 297 kapsamındaki rehin tesisi, taşınmaz devri, kefalet ve ivazsız tasarruflar mahkeme izni ve komiser görüşü olmadan yapılamaz.
Malvarlığının terki suretiyle konkordato ile adi vade/tenzilat konkordatosu arasındaki fark nedir?
Adi konkordatoda (İİK m. 285–308) şirket ticari faaliyetini ve tüzel kişiliğini koruyarak borçlarını vadelendirir veya tenzilatla öder. Malvarlığının terki suretiyle konkordatoda (İİK m. 309/a–309/l) ise borçlu mevcut varlıklarının tasfiye yetkisini alacaklıların seçeceği tasfiye memurlarına devreder ve satıştan elde edilen tutar alacaklılar arasında paylaştırılır.
Kurumsal borç yapılandırma değerlendirmesi için iletişime geçin: Şirketinizin TTK m. 376 bilançosunun analizi, konkordato ön projesi hazırlanması ve mühlet sürecinin yönetilmesi için Kadıköy merkezli Kakıcı Şimşek Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
İlgili Hukuki Rehberler, Akademik Makaleler ve Hizmetlerimiz
- → Konkordato Avukatı: Konkordato Hukuku ve Konkordato Danışmanlığı
- → İflas Avukatı ile Süreç Yönetimi Nasıl Olur?
- → İcra Avukatı Nedir ve Ne İş Yapar?
- → Ticaret Hukuku Avukatı ve Şirket Danışmanlığı
- → [Makale] Konkordato Davalarında Güncel Durum ve İflas Riskleri Analizi
- → [Makale] Borçlar Hukuku Yönünden Mücbir Sebep Değerlendirmesi
- → İcra, İflas ve Konkordato Hukuku Hizmetlerimiz