12. Yargı Paketi ile Gelen Düzenlemeler
TBMM Genel Kurulunda, kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Kanunla, İcra ve İflas Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde yapılacak açık artırmalarda birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak bu artırma usulü bir defaya mahsus olmak üzere uygulanacak.
Ayrıca ; Elektronik satış portalında yapılacak ilanda da düzenlemelere gidilecek. Buna göre, elektronik satış portalında yapılacak ilanda satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat etmesi halinde alacağın teminatı karşıladığı miktar kadar kendisinden teminat alınmayacağı, açık artırmalarda Hazine'nin teminat göstermekten muaf olduğu belirtilecek.
Ayrıca söz konusu ilanda elektronik satış portalında verilecek tekliflerin haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde 50'si, ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde birinci artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapıldığı durumlarda muhammen kıymetin yüzde 100'ü, ikinci artırmada ise muhammen kıymetin yüzde 50'si ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve ayrıca bu miktara ilave olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını geçmesi gerektiği yer alacak.
Mevcut uygulamada ortaklığın satış sureti ile giderilmesi nasıl yapılıyordu;
Mevcut uygulamada, ortaklığın giderilmesi davası sonunda satışına karar verilen miras taşınmazları, elektronik satış portalı üzerinden doğrudan herkese açık ihaleye çıkmakta ve ilk artırmada muhammen bedelin yüzde 50’sinden teklif verilebilmektedir. Bu durum, aileden kalan ev, arsa veya tarlaların gerçek değerinin çok altında üçüncü kişilere geçmesine yol açmaktaydı.
12. Yargı Paketi ile yapılan değişiklik ile; gerekli Şartları taşıyan miras taşınmazlarında ilk açık artırmaya yalnızca malik olan mirasçılar katılabilecek, üçüncü kişiler bu aşamada ihaleye giremeyecektir. Buradaki amaç, malın öncelikle aile içinde kalmasını sağlamak ve mirasçıların mülkiyet hakkını malın gerçek değeri üzerinden korumak olarak değerlendirilebilir.
İlk Artırmanın Mirasçılar Arasında Yapılması İçin Şartlar Nelerdir?
Yeni usulün uygulanabilmesi için şu şartların birlikte bulunması gerekir:
- Taşınmaz miras yoluyla edinilmiş olmalıdır. Satın alma veya bağış gibi başka yollarla edinilen paylı taşınmazlar kapsam dışıdır.
- Tüm malikler mirasçı olmalıdır. Tapuda mirasçılar dışında üçüncü bir kişinin mülkiyet hakkı bulunmamalıdır. Mirasçılardan biri payını dışarıya devretmişse bu usul uygulanmaz.
- Ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiş olmalıdır. Mahkeme aynen taksime karar vermişse artırma zaten gündeme gelmez.
- İlk artırma olmalıdır. Mirasçılar arası artırma usulü bir defaya mahsus uygulanır; ikinci artırma herkese açıktır.
Mirasçılardan Alıcı Çıkmazsa Ne Olacak?
Birinci artırmada mirasçılardan alıcı çıkmaz veya teklif şartları sağlanmazsa ikinci artırma yapılır. İkinci artırma herkese açıktır ve asgari teklif; muhammen kıymetin yüzde 50’si ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazlaysa bu tutarın, paraya çevirme ve paylaştırma masraflarıyla birlikte karşılanması şeklinde belirlenir.
Sonuç olarak; gerekli şartları taşıyan miras taşınmazlarında ilk açık artırmaya yalnızca malik olan mirasçılar katılabilecek, üçüncü kişiler bu aşamada ihaleye giremeyecektir. Buradaki amaç, malın öncelikle aile içinde kalmasını sağlamak ve mirasçıların mülkiyet hakkını malın gerçek değeri üzerinden korumak olarak değerlendirilebilir. Yeni düzenleme ile ; ilk ihaleyi mirasçılar arasında sınırlı tutarak ve muhammen bedelin %100 belirleyerek tüm mirasçıların hakkının korunması amaçlamıştır. İlk satışta mirasçılar arasında ekonomik şartları iyi olan mirasçı muammen bedelin tamamını ödeyerek diğer mirasçılardan avantajlı konuma geçebilecektir. Ancak belirlenen süre içerisinde ihaleye başvurmayan malik mirasçılar ise öncelik hakkını kaybedecektir.