Kişisel Verilerin Korunması Hukuku: Bilmeniz Gerekenler - Kakıcı Şimşek Hukuk Bürosu

Kişisel Verilerin Korunması Hukuku: Bilmeniz Gerekenler

Kişisel verilerin korunması hukuku; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve 7499 sayılı Kanun ile güncellenen kurallar çerçevesinde gerçek kişilere ait verilerin işlenme şartlarını, yurt dışına aktarım güvencelerini, ilgili kişi haklarını ve ihlal hâlinde uygulanacak idari ile cezai yaptırımları düzenleyen hukuk dalıdır.

7499 Sayılı Kanun Sonrası Güncel KVKK Özeti

  • Özel Nitelikli Veriler (m. 6): 1 Haziran 2024 itibarıyla sağlık, biyometrik ve ceza mahkûmiyeti verileri dâhil özel nitelikli verilerin açık rıza dışında işlenebileceği haller 8 bentte genişletilerek netleştirilmiştir.
  • Yurt Dışına Aktarım & 5 İş Günü Kuralı (m. 9): Açık rızaya dayalı genel aktarım geçiş süresi 1 Eylül 2024'te sona ermiştir. Uygun güvence olarak imzalanan Standart Sözleşmelerin imzadan itibaren 5 iş günü içinde Kuruma bildirilmesi zorunludur.
  • İdari Para Cezalarına Dava Yolu (m. 18): 1 Haziran 2024'ten itibaren Kurul'un verdiği idari para cezalarına karşı Sulh Ceza Hâkimliği'ne değil, tebliğden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi'ne iptal davası açılır.

6698 Sayılı KVKK'nın Temel İlkeleri ve Veri İşleme Şartları

6698 sayılı Kanun kapsamında "kişisel veri", kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin ad-soyad, T.C. kimlik numarası, telefon, e-posta, IP adresi, maaş bilgisi, kamera görüntüsü veya konum verisi gibi her türlü bilgiyi ifade eder. Veri sorumlusu, bu verileri KVKK m. 4 uyarınca hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun, doğru ve güncel, belirli/açık/meşru amaçlarla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü biçimde işlemek ve yalnızca amaç için gerekli süre boyunca muhafaza etmek zorundadır.

Veri işlemenin hukuka uygun sayılabilmesi için açık rızanın (belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle açıklanan rıza) yanında KVKK m. 5/2'deki kanuni istisnalardan birinin (kanunlarda açıkça öngörülme, sözleşmenin kurulması veya ifası, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğü, bir hakkın tesisi/kullanılması/korunması veya meşru menfaat) bulunması gerekir. 7499 sayılı Kanun ile yenilenen m. 6 ise özel nitelikli veriler bakımından iş sağlığı ve güvenliği, istihdam ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gibi pratik iş hayatı ihtiyaçlarını açık rıza şartı dışındaki hukuki sebeplere dâhil etmiştir.

Yurt Dışına Veri Aktarımı (m. 9), VERBİS ve İhlal Yönetimi

Özellikle bulut yazılımlar, yurt dışı merkezli CRM/ERP araçları ve uluslararası grup şirketleriyle çalışan işletmeler için KVKK m. 9 uyumu zorunludur. Yeni rejim üç kademeli bir hiyerarşi öngörür: (1) Kurul tarafından verilmiş bir yeterlilik kararı varsa doğrudan aktarım; (2) Yeterlilik kararı yoksa uygun güvencelerden birinin (örneğin Kurulca ilan edilen Standart Sözleşmelerin imzalanması, Bağlayıcı Şirket Kuralları veya taahhütname) sağlanması; (3) Bu ikisinin de bulunmadığı istisnai durumlarda yalnızca arızi (süreklilik arz etmeyen) aktarım şartlarının kullanılması. İmzalanan standart sözleşmenin 5 iş günü içinde Kuruma bildirilmemesi, doğrudan ayrı bir kabahat oluşturur.

KVKK Kurumu / Yükümlülük Yasal Dayanak Zorunlu Süre / Ölçüt Ayırıcı Yaptırım / Başvuru Yolu
Aydınlatma Yükümlülüğü & VERBİS Kaydı KVKK m. 10 & m. 16 Veri elde edilirken aydınlatma; eşik aşılınca VERBİS kaydı Kurulca her yıl güncellenen idari para cezaları (m. 18)
Standart Sözleşme Bildirimi KVKK m. 9/5 (7499 s. K.) İmzalandığı tarihten itibaren 5 iş günü içinde Kuruma bildirim Bildirilmemesi ayrı kabahat olarak m. 18/1-ç yaptırımına tabidir
Veri İhlali Bildirimi KVKK m. 12/5 Öğrenmeden itibaren en kısa sürede (Kurul kararı: 72 saat) Kurul'a ve etkilenen ilgili kişilere gecikmeksizin bildirim
İlgili Kişi Başvurusu ve Kurul Şikâyeti KVKK m. 11, m. 13–14 Veri sorumlusu cevap: 30 gün; Kurul'a şikâyet: 30 / 60 gün Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan Kurul'a şikâyet edilemez
İdari Para Cezasına Dava & Ceza Suçları KVKK m. 18 & TCK m. 135–140 İdare Mahkemesi'ne iptal davası: tebliğden itibaren 60 gün (İYUK m. 7) TCK m. 135 (1–3 yıl), m. 136 (2–4 yıl), m. 138 yok etmeme (1–2 yıl hapis)

İlgili Kişinin Hakları ve Şikâyet / Dava Süreci (m. 11, 13–14)

Kişisel verileri hukuka aykırı işlenen, izinsiz ticari ileti alan veya verilerinin silinmesini isteyen her gerçek kişi KVKK m. 11 uyarınca verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme, düzeltilmesini veya silinmesini/yok edilmesini isteme ve kanuna aykırı işleme sebebiyle zarara uğraması hâlinde tazminat talep etme haklarına sahiptir.

  1. Veri Sorumlusuna Başvuru (m. 13): Talepler yazılı olarak veya KEP/kayıtlı elektronik yöntemlerle veri sorumlusuna iletilir. Veri sorumlusu talebi en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde ücretsiz sonuçlandırır.
  2. Kurul'a Şikâyet (m. 14): Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya 30 gün içinde cevap verilmemesi hâlinde; ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunabilir.
  3. Cezai ve Tazminat Boyutu: Verilerin hukuka aykırı şekilde üçüncü kişilere verilmesi veya yayılması ayrıca TCK m. 136 kapsamında şikâyete bağlı olmayan bir suç teşkil eder; kişilik hakları ihlal edilen bireyler Asliye Hukuk Mahkemesi'nde manevi tazminat da talep edebilir.

İşletmenizin KVKK uyum envanteri, aydınlatma/açık rıza metinleri, standart sözleşme bildirimleri veya Kurul cezalarına karşı İdare Mahkemesi iptal davaları için ticaret hukuku ve idare hukuku birimlerimizden destek alabilir, kişisel verilerin korunması makalemizi inceleyebilirsiniz.

Kişisel Verilerin Korunması Hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Şirketler yurt dışı sunuculu e-posta veya bulut yazılımı kullanırken KVKK açısından ne yapmalıdır?

7499 sayılı Kanun sonrası yalnızca açık rıza alarak sürekli yurt dışına veri aktarmak mümkün değildir. Hizmet sağlayıcı ülkede Kurulca verilmiş yeterlilik kararı yoksa taraflar arasında Kurul'un yayımladığı Standart Sözleşmelerin imzalanması ve imzadan itibaren 5 iş günü içinde KVKK'ya bildirilmesi gerekir.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun verdiği idari para cezasına nasıl itiraz edilir?

1 Haziran 2024 tarihinden itibaren Sulh Ceza Hâkimliği'nin görevi sona ermiştir. Kurul tarafından kesilen idari para cezalarına karşı cezanın tebliğinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi'nde iptal davası açılması gerekir (KVKK m. 18/3, İYUK m. 7).

Veri sorumlusuna yaptığım KVKK başvurusuna 30 gün içinde cevap verilmezse ne olur?

Veri sorumlusunun 30 günlük sürede cevap vermemesi başvurunun zımnen reddi sayılır. Bu durumda başvuru tarihinden itibaren 60 gün geçmeden Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet başvurusunda bulunabilirsiniz.

İşyerinde güvenlik kamerası ve biyometrik (parmak izi / yüz tanıma) mesai takibi yasal mıdır?

Güvenlik kamerası için görünür alanda aydınlatma metni bulunması ve meşru menfaatle ölçülü alanların (tuvalet/soyunma odası hariç) izlenmesi hukuka uygundur. Ancak parmak izi ve yüz tanıma özel nitelikli biyometrik veri olduğundan, kartlı geçiş gibi daha az müdahaleci alternatif varken ölçülülük ilkesi gereği Kurul tarafından sıklıkla hukuka aykırı bulunarak yaptırıma bağlanmaktadır.

Her şirket VERBİS'e kayıt olmak zorunda mıdır?

Yıllık çalışan sayısı 50'den çok veya yıllık mali bilanço toplamı belirlenen parasal sınırın üzerinde olan veri sorumluları ile ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işlemek olan işletmeler (ör. klinikler, hastaneler, eczaneler) istisna kapsamında değillerse VERBİS'e kayıt olmak zorundadır.

KVKK uyum ve dava danışmanlığı için: Standart sözleşme bildirimleri, veri ihlali yönetimi veya Kurul cezalarına karşı İdare Mahkemesi davaları için iletişim sayfamızdan veya +90 (216) 360 60 40 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

WhatsApp ile iletişime geç