İşe İade Avukatı ile Haklarınızı Koruyun - Kakıcı Şimşek Hukuk Bürosu

İşe İade Avukatı ile Haklarınızı Koruyun

İşe iade avukatı; geçerli bir neden olmaksızın iş sözleşmesi feshedilen çalışanın 4857 sayılı İş Kanunu m. 18–21 ve 7036 sayılı Kanun m. 3 kapsamında işine geri dönmesini veya boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatı almasını sağlayan hukuk uzmanıdır. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabuluculuğa ve anlaşmama son tutanağından itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesine başvurulmaması halinde işe iade hakkı kesin olarak düşer.

İşe İade Davası İçin 4 Zorunlu Şart ve Kritik Süreler

  • İş Güvencesi Şartları (4857 m. 18): (1) Belirsiz süreli iş sözleşmesi, (2) İşverenin aynı işkolundaki tüm işyerlerinde toplam en az 30 işçi çalışması, (3) İşçinin en az 6 ay kıdemi bulunması, (4) İşletmenin bütününü sevk ve idare eden (veya işçi alma-çıkarma yetkili) işveren vekili olmamak.
  • Hak Düşürücü Başvuru Süreleri (4857 m. 20): Fesih tebliğinden itibaren 1 ay içinde zorunlu arabuluculuk; son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesinde dava.
  • Mali Haklar (4857 m. 21): Kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti + işveren işe başlatmazsa 4 ila 8 aylık işe başlatmama tazminatı.

Hangi Fesihler İşe İadeye Konu Olur? (Geçerli Neden ve Savunma Zorunluluğu)

4857 sayılı Kanun m. 18 ve m. 19 uyarınca iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin iş akdini fesheden işveren, feshi mutlaka yazılı yapmak, fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtmek ve işçinin davranışından ya da veriminden (performansından) kaynaklanan fesihlerde mutlaka önceden işçinin yazılı savunmasını almak zorundadır. Bu şekil şartlarından tek birinin bile eksikliği, işveren esasta haklı görünse dahi feshin geçersiz sayılmasına ve işe iade kararının verilmesine yol açar.

İşverenin işletmesel gereklerle (küçülme, bölüm kapatma, yeniden yapılanma) yaptığı fesihlerde ise mahkeme; işletmesel kararın tutarlı uygulanıp uygulanmadığını, feshin son çare olma ilkesine uyulup uyulmadığını ve aynı nitelikteki başka bir pozisyona yeni işçi alınıp alınmadığını denetler.

İşe İade Davasının Aşamaları ve Karar Sonrası 10 İş Günü Kuralı

İşe iade davası basitçe dava açmakla bitmez; mahkeme kararı kesinleştikten sonraki başvuru süresi kaçırılırsa kazanılmış haklar tamamen yitirilir:

  1. Fesih Tebliğinden İtibaren 1 Ay İçinde Arabuluculuk: İş sözleşmesinin feshedildiğinin tebliğ edildiği (veya eylemli feshin yapıldığı) günden itibaren 1 ay içinde adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurulmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür; işçi ihbar süresini beklerse 1 aylık süreyi kaçırabilir!
  2. Anlaşmama Son Tutanağından İtibaren 2 Hafta İçinde Dava: Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde yetkili İş Mahkemesinde işe iade davası açılır.
  3. Karar ve Kesinleşme (BAM İstinaf Kararı Kesindir): 7036 sayılı Kanun m. 8 gereği işe iade davalarında Bölge Adliye Mahkemesinin (istinaf) kararı kesindir, Yargıtay’a gidilmez. Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirken dava tarihindeki ücreti esas alarak hem 4 aya kadar boşta geçen süre ücretini hem de 4–8 ay arası işe başlatmama tazminatını parasal olarak belirler.
  4. 10 İş Günü İçinde İşe Başlama Başvurusu (4857 m. 21/5): İşe iade kararının kesinleştiğinin işçiye tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işçi (tercihen noter ihtarnamesiyle) işverene başvurarak işe başlamak istediğini bildirmek zorundadır. Başvuru yapılmazsa fesih geçerli sayılır.
  5. İşverenin 1 Aylık Seçim Hakkı: İşveren başvurudan itibaren 1 ay içinde işçiyi eski işine (aynı koşullarla) başlatmazsa, hem boşta geçen 4 aya kadar ücreti hem de mahkemenin hükmettiği 4–8 aylık iş güvencesi tazminatını ödemekle yükümlü olur.
İşlem / Kavram Yasal Dayanak Zorunlu Süre Süre Kaçırılırsa Sonucu
Arabuluculuğa Başvuru 4857 m. 20 & 7036 m. 3 Fesih bildiriminden itibaren 1 ay İşe iade hakkı düşer (kıdem/ihbar hakkı saklıdır).
İş Mahkemesinde Dava 4857 m. 20 Arabuluculuk son tutanağından itibaren 2 hafta Dava hak düşürücü süreden reddedilir.
İşe Başlama Başvurusu 4857 m. 21/5 Kesinleşmiş karar tebliğinden itibaren 10 iş günü Fesih geçerli fesih sayılır; tazminat hakkı doğmaz.
İşverenin İşe Davet Süresi 4857 m. 21/1 İşçinin başvurusundan itibaren 1 ay Başlatmazsa boşta süre + işe başlatmama tazminatı muaccel olur.

İşe İade Davasında İşçinin Kıdem ve İhbar Tazminatı Hakkı Nasıl Etkilenir?

İşten çıkarılırken işçiye kıdem ve ihbar tazminatının ödenmiş olması işe iade davası açmaya engel değildir. Dava sonunda işveren işçiyi işe başlatırsa, önceden ödediği kıdem ve ihbar tazminatlarını mahsup eder veya işçiye ödenmesi gereken 4 aylık boşta geçen süre ücretinden düşer. İşveren işçiyi işe başlatmazsa, önceki kıdem ve ihbar tazminatı işçide kalır; ayrıca fesih tarihine 4 aylık boşta geçen süre eklendiğinden işçinin kıdem süresi 4 ay artar ve kıdem/ihbar/yıllık izin farkları (varsa ücret artışı dahil) yeniden hesaplanır.

İşe İade Avukatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

30 işçi şartı hesaplanırken sadece çalışılan şube mi dikkate alınır?

Hayır. 4857 sayılı Kanun m. 18 uyarınca 30 işçi kriteri, işverenin Türkiye genelinde veya aynı işkolunda bulunan tüm işyerlerindeki (şubeler, mağazalar, şantiyeler) toplam işçi sayısı toplanarak hesaplanır; hatta işverenin yurt dışındaki aynı işkoluna bağlı işyerlerindeki çalışanlar da Yargıtay kararlarında hesaba katılmaktadır.

İşten çıkarılırken kıdem ve ihbar tazminatı ödenen işçi işe iade davası açabilir mi?

Evet. Tazminatların banka hesabına yatırılmış olması veya ibraname/bordro imzalanması işe iade davası açma hakkını ortadan kaldırmaz; yeter ki fesih bildiriminden itibaren 1 aylık sürede arabuluculuk başvurusu yapılmış olsun.

İşveren işçiyi gerçekten işe davet ederse işçi gitmek zorunda mıdır?

İşveren 1 ay içinde samimi biçimde ve eski iş koşullarıyla (aynı ücret, unvan ve makul görev yeri) işe davet ederse işçi işe başlamak zorundadır. İşçi haklı mazereti olmadan işe başlamazsa fesih geçerli sayılır ve ne boşta geçen süre ücreti ne de işe başlatmama tazminatı alabilir. Ancak işverenin daveti samimi değilse (örneğin tenzili rütbe, uzak şube veya göstermelik çağrı ise) işçi yine tazminatlarına hak kazanır.

Alt işveren (taşeron) veya yeraltı işçilerinde 6 ay kıdem şartı nasıl uygulanır?

Yeraltı işlerinde çalışan işçiler için 6 aylık kıdem şartı aranmaz (4857 m. 18/1). Ayrıca işçinin aynı işverenin farklı işyerlerinde veya muvazaalı alt işveren devirlerinde geçen tüm hizmet süreleri 6 aylık kıdem hesabında birleştirilir.

İşe iade davasında 4 aylık boşta geçen süre ücreti SGK primine tabi midir?

Evet. Boşta geçen süreye ilişkin en çok 4 aylık ücret brüt olarak ücret niteliğindedir; bu nedenle işveren hem gelir/damga vergisini hem de işçinin 4 aylık SGK hizmet primlerini yatırmakla yükümlüdür. Buna karşılık 4–8 aylık işe başlatmama tazminatı tazminat niteliğinde olduğundan yalnızca damga vergisi kesilir, SGK primine tabi değildir.

1 aylık hak düşürücü sürenizi kaçırmadan hukuki destek alın: İşe iade arabuluculuk ve dava süreçleriniz için iş ve sosyal güvenlik hukuku ekibimizle görüşmek üzere Kakıcı Şimşek Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp ile iletişime geç